Standardy Ochrony Małoletnich w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej
XMLTreść
STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH
W GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ
W NOWEJ WSI WIELKIEJ
§ 1
Postanowienia ogólne
1. Standardy Ochrony Małoletnich obowiązujące w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej, zwanych dalej „Standardami”, określają zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a osobami zatrudnionymi w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej, zwanym dalej „Ośrodkiem”.
2. Ilekroć w Standardach Ochrony Małoletnich jest mowa o:
1) Ośrodek- Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej;
2) Dyrektor- Dyrektor Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej;
3) pracownik- osoba zatrudniona na postawie umowy o pracę, umowy o dzieło, umowy zlecenia, stażyści, wolontariusze, praktykanci;
4) dziecko, małoletni- osoba do ukończenia 18 roku życia;
5) wychowanek- dziecko uczęszczające do świetlicy środowiskowej;
6) opiekun dziecka- osoba uprawniona do reprezentowania dziecka, w szczególności jego rodzic, opiekun prawny, jak również rodzic zastępczy;
7) krzywdzenie dziecka- należy przez to rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, a także zagrożenie dobra dziecka,
w tym jego zaniedbywanie przez opiekunów;
8) dane osobowe dziecka- wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.
§ 2
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a pracownikiem Placówki
1. Podstawową zasadą wszystkich czynności podejmowanych przez pracowników Ośrodka jest działanie dla dobra dziecka.
2. Pracownicy Ośrodka traktują dziecko z szacunkiem, uwzględniając jego godność i indywidualne potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy i nieprzyzwoitych działań wobec małoletniego w jakiejkolwiek formie werbalnej czy niewerbalnej.
3. Niedopuszczalne jest stosowanie przemocy wobec dziecka w jakiejkolwiek formie.
4. W komunikacji z małoletnim należy zachować cierpliwość, szacunek. Pracownicy powinni uważnie słuchać dzieci i udzielać im odpowiedzi adekwatnych do ich wieku czy danej sytuacji.
5. Nie wolno dziecka zawstydzać, upokarzać, lekceważyć, obwiniać, wyśmiewać czy obrażać.
6. Niedopuszczalne jest podnoszenie głosu na małoletniego w sytuacji innej niż wynikająca
z bezpieczeństwa dziecka lub innych dzieci.
7. Pracownik nie może zachowywać się w obecności dziecka w sposób niestosowny. Niedopuszczalne jest używanie wulgarnych słów oraz wykorzystywanie wobec małoletniego przewagi fizycznej lub wynikającej ze stanowiska (zastraszenie, przymuszanie, groźby).
8. Pracownik docenia, szanuje wkład dziecka w podejmowanie działania, angażuje małoletniego i traktuje równo bez względu na płeć, sprawność/niepełnosprawność, status społeczny, kulturowy, religijny. Prawnik unika faworyzowania małoletniego.
9. Nie wolno pracownikowi proponować dziecku alkoholu, wyrobów tytoniowych ani nielegalnych substancji, jak również używać ich w obecności dziecka.
10. Pracując z małoletnim należy pamiętać o zachowaniu odpowiedniego dystansu fizycznego i nie podejmowaniu interakcji, które mogłyby zostać uznane za nieprzyzwoite lub niestosowane. Istnieją jednak sytuacje, w których kontakt fizyczny z dzieckiem może być stosowany i spełnia zasady bezpiecznego kontaktu, ponieważ jest odpowiedzią na potrzeby w danym momencie, uwzględniając wiek, etap rozwoju, kontekst kulturowy i sytuacyjny. Dopuszcza się przytrzymywanie małoletniego w sytuacjach, gdy w żaden inny sposób nie można powstrzymać go od zachowań agresywnych, autoagresywnych.
11. Małoletniego nie wolno bić, popychać, szturchać, szczypać, poniżać w jakikolwiek sposób werbalny i pozawerbalny.
12. W szczególności nie należy inicjować lub uczestniczyć w zabawach zawierających elementy zapasów, siłowania się, walk, łaskotania, masażu i podobnych.
13. Uczestnicząc w działaniach wymagających czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego (np. korzystanie z toalety, zmiana ubrania, zaopatrzenie rany) należy zachować jedynie niezbędny kontakt fizyczny wynikający z potrzeby działania. Jeśli istnieje taka możliwość, to wskazana jest asysta innego pracownika Ośrodka przy wymienionych wyżej czynnościach.
14. Pracownicy Ośrodka oraz małoletni powinni korzystać z osobnych toalet i przebieralni. Jeśli nie jest możliwe korzystanie z osobnych toalet, pryszniców lub przebieralni (np. podczas pobytu na basenie) należy unikać sytuacji jednoczesnego korzystania z małoletnim z takich części wspólnych.
15. Zakazanym jest inicjowanie lub odpowiadanie na jakiekolwiek relacje o charakterze miłosnym lub seksualnym dotyczące małoletniego, w tym poprzez działania za pośrednictwem elektronicznych środków komunikacyjnych (m.in. media społecznościowe, komunikatory internetowe, platformy, wiadomości SMS/MMS). Zakazane jest promowane, rozpowszechnianie, udostępnianie małoletniemu treści o charakterze erotycznym lub pornograficznym.
16. Obowiązuje zasada, że kontakt z małoletnimi uczęszczającymi do świetlic środowiskowych powinien odbywać się wyłącznie w godzinach pracy i powinien dotyczyć celów edukacyjnych, wychowawczych lub opiekuńczych.
17. Jeśli zachodzi konieczność spotkania z małoletnim poza godzinami pracy, pracownik – wychowawca zobowiązany jest poinformować o tym kierownika świetlicy, a rodzice/opiekunowie muszą wyrazić zgodę na taki kontakt.
§ 3
Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone
1. Każdy wychowanek zobowiązany jest do:
1) przestrzegania zasad i norm zachowania obowiązujących w świetlicy;
2) respektowania praw i wolności osobistych swoich i innych dzieci, ich prawa do własnego zdania i poglądów, popełniania błędów - w ramach społecznie przyjętych norm i wartości;
3) uznawania praw innych do odmienności i zachowania ze względu na płeć, cechy fizyczne, niepełnosprawność, pochodzenie narodowe, religię, czy status ekonomiczny;
4) akceptacji słabości innych, nie wyśmiewania oraz nie krytykowania;
5) kontroli swojego zachowania i emocji, bycie życzliwym dla innych;
6) nie stosowania wulgaryzmów oraz wypowiadania się w sposób, który nikogo nie obraża
i nie krzywdzi;
7) szanowania innych.
2. Zabronione jest stosowanie przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej.
3. Jeśli wychowanek jest świadkiem, jak inny małoletni stosuje jakąkolwiek formę agresji lub przemocy, ma obowiązek reagowania na nią poprzez poinformowanie osoby dorosłej.
§ 4
Zasady i procedury podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego, zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia
2. W przypadku powzięcia przez pracownika Ośrodka podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone ma on obowiązek sporządzenia notatki służbowej i przekazanie Dyrektorowi Ośrodka, który określa zasadność powołania Zespołu ds. Interwencji, którego skład jest ustalany doraźnie do danego przypadku.
3. Dyrektor podejmuje decyzję o wyznaczeniu osoby odpowiedzialnej za interwencję oraz skład Zespołu ds. Interwencji. Następnie Zespół ds. Interwencji inicjuje i podejmuje dalsze działania interwencyjne.
4. Interwencja prowadzona jest przez osoby zatrudnione w Ośrodku.
5. Zespół ds. Interwencji:
1) przeprowadza rozmowę z dzieckiem i/lub niekrzywdzącym opiekunem, pracownikiem czy z innymi osobami mającymi lub mogącymi mieć wiedzę o zdarzeniu i o sytuacji osobistej dziecka;
2) ustala przebieg zdarzenia, ale także wpływ zdarzenia na zdrowie psychiczne i fizyczne dziecka;
3) poczynione ustalenia dokumentuje na karcie interwencji, stanowiącej załącznik do niniejszych Standardów;
4) organizuje spotkanie/a z niekrzywdzącymi opiekunami dziecka, którym przekazuje informacje o zdarzeniu oraz o potrzebie/możliwości skorzystania ze specjalistycznego wsparcia, w tym u innych organizacji lub służb;
5) podejmuje decyzję o powiadomieniu Policji lub Prokuratury oraz Sądu o możliwości popełnienia przestępstwa.
6. Do udziału w interwencji można wyznaczyć psychologa pracującego w Ośrodku, celem skorzystania z jego pomocy przy rozmowie z dzieckiem o trudnych doświadczeniach.
7. Z przebiegu każdej interwencji sporządza się kartę interwencji, którą załącza się do akt dziecka. Rejestr kart interwencji prowadzi Dyrektor Ośrodka.
8. W przypadku zgłoszenia przez dziecko sytuacji przemocy domowej, wychowawca sporządza bezzwłocznie notatkę i przekazuje ją kierownikowi. Kierownik zawiadamia instytucje, które posiadają uprawnienia do wszczynania procedury „Niebieskie Karty”. Procedurę „Niebieskie Karty” wszczyna się wobec osoby pełnoletniej, która dopuszcza się przemocy domowej.
9. Wszyscy pracownicy Ośrodka, które w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych podjęły informację o krzywdzeniu dziecka lub informacje z tym związane, są zobowiązane do zachowania tych informacji w tajemnicy, wyłączając informacje przekazane uprawnionym instytucjom w ramach działań interwencyjnych.
§ 5
Zasady przeglądu i aktualizacji standardów oraz osoby odpowiedzialne
1. Osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu Ośrodka w zakresie stosowania Standardów jest Dyrektor.
2. Standardy Ochrony Małoletnich obowiązują wszystkich pracowników Ośrodka.
3. Pracownicy Ośrodka są zobowiązani do zapoznania się z treścią Standardów i ścisłego przestrzegania ich postanowień.
4. Pracownicy Ośrodka, po zapoznaniu się z treścią Standardów, składają pisemne oświadczenie o stosowaniu się do ich zapisów, które stanowi załącznik nr 2 do niniejszych Standardów. Dyrektor Ośrodka może również zorganizować dodatkowe szkolenie dotyczące Standardów Ochrony Małoletnich, praw dziecka i interwencji w sytuacji krzywdzenia małoletniego.
5. Wyznaczona osoba monitoruje realizację Standardów, reaguje na sygnały naruszenia oraz
w razie potrzeby proponuje wykonanie zmian w procedurze.
6. Osobą odpowiedzialną za aktualizację Standardów jest kierownik świetlic, który monitoruje zmiany w prawie i dokonuje aktualizacji Standardów nie rzadziej niż raz na dwa lata. W sytuacji zmiany przepisów, dokonuje się aktualizacji Standardów, niezwłocznie po ich wejściu w życie.
§ 6
Sposób zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienie się z nimi i ich stosowania
1. Standardy udostępnia się rodzicom/opiekunom prawnym oraz pracownikom Ośrodka na stronie internetowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej w zakładce – Standardy Ochrony Małoletnich. Dodatkowo informacja dotycząca dokumentu jest przekazywana rodzicom/opiekunom prawnym przy zapisie małoletniego do Świetlic Środowiskowych oraz wywieszona na tablicy ogłoszeń. Z treścią dokumentu można się zapoznać na stronie internetowej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Nowej Wsi Wielkiej w zakładce – Standardy Ochrony Małoletnich.
2. Wyciąg ze Standardów w formie drukowanej, dający możliwość zaznajomienia się z nim małoletnich, zostaje wywieszony w Świetlicy Środowiskowej w Nowej Wsi Wielkiej przy
ul. Ogrodowej 2A w Nowej Wsi Wielkiej oraz w Świetlicy Środowiskowej w Brzozie przy
ul. Przemysłowej 1b w Brzozie.
3. Pracownik Ośrodka, będący wychowawcą świetlic w ramach wykonywania obowiązków służbowych zapoznaje wychowanków z tematyką związaną z ochroną przed krzywdzeniem, zasadami zapewniającymi bezpieczne relacje. Ponadto w świetlicy organizowane są zajęcia edukacyjne dla dzieci w zakresie praw dziecka oraz ochrony przed przemocą.
4.Dzieci informowane są do kogo mogą zwrócić się o pomoc i o radę w przypadku krzywdzenia czy wykorzystywania. Rozpowszechnia jest informacja o telefonach zaufania.
§ 7
Zasady korzystania z urządzeń z dostępem do Internetu oraz procedura ochrony dzieci przed szkodliwymi treściami
1. Urządzenia w świetlicach nie posiadają dostępu do Internetu.
2. Dzieciom nie udostępniany jest komputer oraz inne urządzenia z dostępem do Internetu.
3. W świetlicach obowiązuje zakaz korzystania z urządzeń mobilnych z dostępem do Internetu, wyjątek stanowią sytuacje szczególne- np. wypadki losowe, po uprzedniej zgodzie i pod nadzorem pracownika świetlicy. Dzieci przynoszą do świetlicy urządzenia mobilne na własną odpowiedzialność. Świetlica nie ponosi odpowiedzialności za zgubienie, zniszczenie czy kradzież sprzętu przynoszonego przez małoletnich.
4. W świetlicy organizowane są zajęcia edukacyjne dla dzieci w zakresie bezpiecznego korzystania z Internetu oraz zagrożeń jakie mogą płynąć z cyberprzestrzeni.
5. Pracownicy powinni potrafić rozpoznać zagrożenia, jakie związane są z przenikaniem ich działalności czysto osobistej, jaką realizują z wykorzystaniem sieci Internet, z działalnością zawodową, w szczególności jeśli chodzi o przenikanie się tych sfer aktywności pracownika jako osoby prywatnej i aktywności uczniów, które w zależności od jej formy mogą zostać powiązane.
6. Pracownicy powinni zwracać uwagę na fakt, że ich aktywność prywatna realizowana
w Internecie może zostać rozpoznana przez dzieci, w związku z powyższym powinni w sposób odpowiedzialny manifestować swoje zaangażowanie w określone tematy, działalności, problemy, czy dyskusje w Internecie. Świadomość tego, że również równolegle wychowankowie mogą być obserwatorami, czy uczestnikami takich działalności, tematów, dyskusji, powinna prowadzić pracownika Ośrodka do rozwagi i odpowiedzialności za wyrażanie swojej aprobaty/dezaprobaty w mediach społecznościowych w odniesieniu do określonych treści, publikacji, użytkowników.
7. Nie zaleca się nawiązywać kontaktów z dziećmi poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych z wykorzystywaniem prywatnych kont pracowników.
8. Podczas zajęć z małoletnimi pracownicy zobowiązani są do niekorzystania z prywatnych telefonów i innych urządzeń, jeśli istnieje prawdopodobieństwo, iż mogą one zakłócić prowadzenie zajęć.
§ 8
Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia
1. Za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia odpowiedzialni są wszyscy pracownicy Ośrodka.
2. Niezależnie od obowiązku określonego w ust. 1 Dyrektor Ośrodka wyznacza pracownika koordynującego przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu
i organizację pomocy oraz wsparcia dla takiego dziecka.
3. Pracownikiem, o którym mowa w ust. 2 może być w szczególności pracownik socjalny Ośrodka, będący jednocześnie członkiem Zespołu Interdyscyplinarnego lub uczestniczący
w pracach grup diagnostyczno-pomocowych.
§ 9
Sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego
1. Tworzy się wewnętrzny rejestr ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego. Rejestr przechowywany jest w siedzibie Ośrodka.
2. Dyrektor Ośrodka wyznacza osobę odpowiedzialną za prowadzenie i uzupełnianie rejestru,
o którym mowa w ust. 1.
3. Dla każdego zdarzenia podejrzenia krzywdzenia małoletniego zakładana jest imienna teczka
z nazwiskiem i imieniem dziecka. Przechowywanie dokumentacji powinno odbywać się w formie papierowej.
§10
Podstawy prawne Standardów
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.);
Ustawa z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks Rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026r. poz. 236);
Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz. U. z 2026r. poz. 110);
Ustawa z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024r. poz. 1673);
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz. U. z 2025r. poz. 383 ze zm.);
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postepowania karnego (Dz. U. z 2026r. poz. 490);
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2026r poz. 795);
Ustawa z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026r. poz. 468);
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 września 2023r. w sprawie procedury :Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta” (Dz. U. z 2023r. poz. 1870).
Załącznik 1 - Karta Interwencji
